Etibarlılıq yeni gücdür - Kasım-Jomart Tokayev
“Etibarlılıq yeni gücdür”.
“TV1” xəbər verir ki, bu barədə Qazaxıstan Prezidenti Kasım-Jomart Tokayevin Amerikanın “The National Interest” jurnalında dərc olunan məqaləsində bildirilir.
Qazaxıstan lideri qeyd edir ki, ölkəsi Amerika Birləşmiş Ştatlarının etibarlı və vicdanlı tərəfdaşına çevriləcək:
“Dünya elə bir dövrə qədəm qoyur ki, sabitlik ən nadir strateji resurslardan birinə çevrilib. Münaqişələr çoxalır, geosiyasi rəqabət güclənir və beynəlxalq institutlar blokada, qütbləşmə və ictimai etimadın azalması səbəbindən getdikcə gərginləşir.
Onilliklər ərzində qlobal siyasət mahiyyət etibarilə qüsurlu olmayan qlobalizm konsepsiyası ilə formalaşıb. Onun bir-biri ilə əlaqəli və əhatəli beynəlxalq nizam yaratmaq məqsədi ən azı ilk baxışdan rasional və konstruktiv görünürdü. Lakin zaman keçdikcə bu anlayış təhrif olundu. O, həddindən artıq ideoloji prinsiplərə əsaslanan modelə çevrilib: məsuliyyətsiz inklüzivlik, məhdudiyyətsiz azadlıq və mənəvi üstünlük (yaxud eksklüzivlik), suveren cəmiyyətlərin, praqmatik siyasətçilərin və sağlam düşüncənin rəhbər tutduğu fikirlərə məhəl qoymadan.
Nəticədə qlobalizm bütün dünyada yüz milyonlarla insanın gözündə tədricən öz legitimliyini itirdi.
Bu inamın itməsi təsadüfi deyildi. Buna dövlət institutlarında, beynəlxalq strukturlarda və aparıcı ölkələrin siyasi sistemlərində kök salmış görünməmiş miqyasda korrupsiyanın aşkarlanması səbəb olub. Tanınmış siyasi xadimlərin bu cür sxemlərə cəlb edilməsi solçu ideoloji proqramlarla bağlı hökumətlərə qarşı onsuz da tənqidi münasibəti gücləndirdi.
Bugünkü beynəlxalq vəziyyət praqmatizmə və realizmə artan tələbatı nümayiş etdirir. Bu dəyişiklik Münhen konfransında xüsusilə aydın oldu, burada yüksək səviyyəli Qərb liderləri tərəfindən ifadə edilən ən tutarlı fikirlərdən bəziləri sadə bir həqiqəti vurğuladı: milli maraqları gözardı etmək olmaz, suverenliyi narahatçılıq kimi qəbul etmək olmaz və sabitlik ideoloji doqmaya əsaslana bilməz.
Dünya əməkdaşlığı rədd etmir, İllüziyalardan imtina edir. Yaranan yeni doktrina aydındır: nizam qanunun aliliyinə, hesabatlılığa, proqnozlaşdırıla bilən öhdəliklərə və mədəni və milli kimliyə hörmətə əsaslanmalıdır.
Bu izolyasiyaçılıq deyil. Bu izolyasiyaçılıq deyil.
Heç bir yerdə köhnə modelin uğursuzluğu münaqişənin həlli sahəsindəki qədər aydın deyil. Heç bir yerdə köhnə modelin uğursuzluğu münaqişənin həlli sahəsindəki qədər aydın deyil.
Çox uzun müddətdir ki, beynəlxalq ictimaiyyət sadəcə simvolik bəyanatlarla nəticələnən sonsuz danışıqlar, bəyannamələr və konfranslar silsiləsinə arxalanır.
Nəticə məlumdur: həyata keçirilməyən razılaşmalar, nəticəsiz diplomatiya, sülhə nail olmayan sülh prosesləri”.
