Hörmüz boğazında artan gərginlik səbəbindən neftin qiyməti yenidən 100 dolları ötüb
ABŞ administrasiyasının elan etdiyi atəşkəs qərarından sonra İranın Hörmüz boğazının təhlükəsizliyini pozduğu əsas gətirilərək iki xarici gəmiyə müdaxilə etməsi ilə bağlı xəbərlər neft qiymətlərini yenidən 100 dollar səviyyəsinə yüksəldib.
“TV1” xəbər verir ki, aprelin 23-də “Brent” markalı neftin bir barelinin qiyməti 1,27 dollar artaraq 103,18 dollar təşkil edib.
Eyni zamanda, “West Texas Intermediate” (WTI) xam neftinin bir bareli isə 91,56 dollardan satılıb.
ABŞ Prezidenti Donald Tramp Pakistanın da müraciəti əsasında İranın razılaşma ilə bağlı təklifini təqdim etməsinə qədər atəşkəsin uzadılması barədə qərar qəbul etdiyini açıqlayıb.
İran Xarici İşlər Nazirliyinin rəsmi nümayəndəsi İsmail Beqai isə ABŞ-nin birtərəfli qaydada atəşkəsi uzatmaq qərarına münasibət bildirərək qeyd edib: “İranın maraqlarının təmin olunması və İran xalqının nailiyyətlərinin möhkəmləndirilməsi baxımından məntiqli və zəruri zəminin formalaşdığı qənaətinə gəldiyimiz zaman addım atacağıq”.
Bu açıqlamalardan sonra İran İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusu “dəniz təhlükəsizliyini təhdid edən” və onlardan birinin İsraillə əlaqəli olduğu bildirilən iki xarici gəminin ələ keçirildiyini və İran sahillərinə istiqamətləndirildiyini bəyan edib. Bildirilib ki, Hörmüz boğazının təhlükəsizliyinin pozulması İran üçün “qırmızı xətt” hesab olunur.
Atəşkəsin qorunub saxlanılacağına dair gözləntilər qiymətlərdəki artımı müəyyən qədər məhdudlaşdırsa da, bölgədə davam edən gərginlik və ziddiyyətli açıqlamalar neft bazarlarında dəyişkənliyi artıraraq qiymətlərin yenidən 100 dolları ötməsinə səbəb olub.
ABŞ və İsrailin İrana hücumları, eləcə də İranın cavab tədbirləri nəticəsində Fars körfəzində gərginliyin artması qlobal mal və enerji ticarəti üçün strateji əhəmiyyət daşıyan Hörmüz boğazında gəmi hərəkətinin böyük ölçüdə dayanmasına gətirib çıxarıb.
Qeyd edək ki, Hörmüz boğazında yaranan hər hansı təhlükə qlobal enerji bazarlarına dərhal təsir göstərir, çünki dünya üzrə neft tədarükünün əhəmiyyətli hissəsi məhz bu strateji marşrut vasitəsilə həyata keçirilir. Bu səbəbdən bölgədə baş verən hərbi və siyasi gərginliklər investorların risk gözləntilərini artırır, nəticədə qiymətlərdə kəskin dalğalanmalar müşahidə olunur. Beynəlxalq ekspertlər qeyd edirlər ki, tərəflər arasında diplomatik danışıqların bərpası və regionda sabitliyin təmin olunması qiymətlərin yenidən nisbətən sabit məcraya qayıtmasına şərait yarada bilər. Bununla belə, hazırkı qeyri-müəyyənlik şəraitində enerji bazarlarında volatilliyin yüksək qalacağı və bazar iştirakçılarının siyasi bəyanatlara və hərbi inkişaflara həssas reaksiya verməyə davam edəcəyi proqnozlaşdırılır.
